Elitair of niet?

Soms krijgt de biosector het verwijt elitair te zijn. Of tenminste, dat de biosector producten zou maken die enkel door mensen met een rijkelijk gevulde portemonnee kunnen gekocht worden.

Het verwijt komt in de eerste plaats van mensen die niets met bio te maken (willen) hebben. In dezelfde discussies hoor je dan ook vaak dat bio iets is voor mannen en vrouwen met geitenwollen sokken. Hoe geitenwollen sokken te rijmen vallen met elitair, moeten ze mij nog altijd eens uitleggen.

Ik moet dan ook wel even denken aan een vriendin van mij die moet rondkomen met het bestaansminimum maar weigert in te boeten op gezonde voeding. Enkel bio komt daar binnen. Elitair? Of gewoon een weloverwogen keuze?

Ik hoorde onlangs dat 0,25 Euro voor een kilo gangbare patatten een “goede” prijs is voor de boer. En dan vraag ik mij af hoe je het als boer kan redden met zo weinig geld per eenheid product. Door schaalvergroting en de inzet van machines. Door duurzaamheid aan je laars te lappen. Door de belastingbetaler te laten opdraaien voor al die kapotte bodems en ziekmakende pesticiden.

Maar daar wou ik het nu niet over hebben. (Ik liet mij even gaan…). Ik wou het wel hebben over de vraag of – bij uitbreiding – permacultuur al dan niet elitair is. Toen ik mij 1,5 jaar geleden in permacultuur wou gaan verdiepen, viel ik wel wat achterover van de prijzen die men vroeg voor die permaculture design courses. Niet voor niets, zo’n cursus! ’t Is dat ik het heel graag wou doen en goed mijn boterham verdien. Intussen heb ik nog veel duurdere cursussen zien passeren. (Ik moet weer even aan het labeur van die boer en z’n patatten denken).

Ik ben er mij zeer sterk van bewust dat dit onder permies een gevoelig onderwerp is. Heel erg gevoelig. En dat ermee geworsteld wordt. Want er zijn tenslotte die ethische principes. Dat sociale luik (goed voor de mens), en die herverdeling (eerlijk delen)… valt dat te rijmen met dure cursussen? En wat is duur?

permaculture-core-ethics

Moet het dan allemaal gratis? Moet elke permacultuurdocent het model van Marc Siepman toepassen: tweedaagse (!!) cursussen geven voor een vrijwillige bijdrage?

De activiteiten die we organiseren rond Permacultuur Gent (zoals die van 7/9!), doen we altijd “met de hoed” zodat elk de kans krijgt een al dan niet gulle bijdrage te leveren voor de spreker. ’s Middags is er een potluck. En ik merk dat er nood is aan dergelijke “gratis” activiteiten.

Maar doe je jezelf als organisator (en in Siepman z’n geval, als spreker) dan niet tekort? En kan je je eigen project dan nog wel uitbouwen? Zelfzorg is toch ook een belangrijk gegeven bij permacultuur…

Of kan je het allemaal laagdrempeliger maken door digitaal te werken? Je kan dan werken met filmpjes en een forum om de cursisten onderling te laten discussiëren (zoals deze bijvoorbeeld). Op die manier kunnen meerdere mensen deelnemen en hoeft de prijs per persoon niet zo hoog te zijn. Maar mis je dan toch niet die menselijke interactie? Het netwerk van gelijkgezinde mensen die er enthousiast en samen in vliegen?

Of toch een cursus inrichten en werken met een sociaal tarief? Wie er warmpjes bij zit, laten betalen voor wie het financieel wat moeilijker heeft? Zijn die eerste daartoe bereid? En hoe groot moet de vork zijn? Wat is betaalbaar voor iemand die moet leven met een bestaansminimum? Is het niet stigmatiserend? Zal iemand die er nood aan heeft er wel voor willen uitkomen?

Of moet je als vrijwilliger gaan werken bij een permacultuurproject tegen kost en inwoon? Via Wwoof bijvoorbeeld. Bij Mier kan je op die manier ook veel bijleren.

Ik vind dit een moeilijke discussie maar ze moet wel degelijk gevoerd worden. Permacultuur staat immers voor een ander maatschappelijk model, voor een andere manier van leven. Permies zijn toch net diegene die out of the box denken?

Nou, hoe zet je dat “eerlijk delen” dan om in de praktijk?

Advertenties

17 thoughts on “Elitair of niet?

  1. Veerkracht of resilient is volgens mij het sleutelwoord in deze discussie. Wanneer PDC-cursussen duur zijn, ontbreekt volgens mij het principe van “resilient” aan de zijde van de organisator. Als PC-lesgever ga je voorbij aan dit principe als je inkomen hoofdzakelijk bestaat uit de inkomsten van cursussen. De kwestie is volgens mij om je volledige inkomen (ongeacht de vorm: geld, lets, goederen, dit zijn allemaal inputs) op een of andere manier ook als PC-systeem te bekijken en dit veerkrachtig te maken. Om het in de termen van de klassieke financiële wereld te verwoorden: bv. beleggingen diversifiëren, niet wedden op één paard…

    Deze discussie is misschien het gevolg van het feit dat de meeste PC-systemen die hier ter sprake komen, zich beperken tot de basis: een methode van tuinieren. Al het gene dat er extra bij komt kijken: cursus geven, cursus volgen, organisatie, administratie… maakt (nog) geen deel uit van deze PC-systemen. Het vormt het raakvlak van beide werelden: PC-systeem versus non-PC-systeem. Je kan aan je PC-systeem sleutelen, en telkens wat extra inbrengen, er meer van maken dan enkel een vorm van tuinieren en zo de grenzen verleggen, maar het absolute ideaal zal je slechts zo goed mogelijk kunnen benaderen, waardoor je vroeg of laat steeds op een raakvlak met een non-PC-systeem stuit. Belastingen betalen bv. is tot nader orde nog steeds een non-PC-systeem.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s