Heel de wereld

“In 2030 zullen we tegen elkaar zeggen: ‘Tussen 2012 en 2015 hebben we de wereld gered door wereldwijd over te schakelen op agro-ecologische landbouwpraktijken en dat is maar goed ook!”

140118_heel-de-wereld

Zo begint het boekje van de Nederlandse Jelleke de Nooy “Heel de wereld”. De boekenwinkels liggen vol met boeken over alle problemen die op ons afkomen, maar Jelleke de Nooy doet het anders. Ze legt eerst kort maar stevig uit wat de problemen en de uitdagingen zijn. Daarna legt zij meteen de nadruk op de oplossingen. En, nog belangrijker, ze laat zien wat mensen zelf kunnen doen. Ze klinkt ook heel hoopvol:

Mensen worden zich meer bewust van de samenhang tussen henzelf en de omgeving, tussen wat wij hier doen en wat er ver weg gebeurt,” schrijft ze. En verder: “Niet voor niets gaan we in deze tijden op zoek naar ‘sleutels’ en ‘principes van handelen’, die gebaseerd zijn op omgaan met complexe samenhangende en dynamische gehelen.”

Het boek is inspirerend, want het staat bol van de voorbeelden uit de praktijk (ook uit de praktijk van permacultuur), allemaal mensen die zelf aan duurzame oplossingen voor de voedselproductie werken. Rode draad daarbij is agro-ecologie: het sluiten van kringlopen en de zorg voor een gezonde, levende, veerkrachtige bodem als basis van een houdbaar landbouwsysteem. Het laatste deel van het boek roept op tot actie en geeft aanbevelingen aan iedereen: consumenten, boeren, bedrijven, overheden en wetenschappers.

Het boekje is doorspekt met interessante anekdotes en leuke weetjes, waarvan ik er hier ter illustratie een drietal uitpik:

De Nooy verwijst naar een zekere Laura Jackson, die stelt dat er drie P’s nodig zijn om herstel te verkrijgen van landbouwsystemen. Niet de oude bekende P’s “People-planet-profit”, maar wel Perennials, People en Policy. Overblijvende plantensoorten (perennials) omdat ze beter water vasthouden, afspoeling voorkomen, stikstof vasthouden en koolstof binden. “People” omdat het wij, de mensen, zijn die moeten kiezen voor agro-ecologie en dus de producten afkomstig van agro-ecologische systemen. En Policy, beleid, omdat overheden agro-ecologische ontwikkelingen moeten ondersteunen en stimuleren.

Ook haalt ze de Nederlander Jan Douwe van der Ploeg aan, die terecht opmerkt dat vaak uitsluitend wordt gekeken naar “technology driven” intensivering (intensivering door extra inzet van technologie). “Labour driven” intensivering (intensivering door extra inzet van arbeid) wordt veelal over het hoofd gezien, terwijl dit op de plekken waar intensivering echt nodig is, juist voor de hand zou liggen. Een interessante opmerking is dit, als je weet dat je met polyculturen best goede oogsten kan behalen, maar in economische termen vaak als onrendabel wordt beschouwd als gevolg van de hoge arbeidskost. Energieopslorpende machines zijn nu éénmaal goedkoper dan arbeid. Eerder schreef ik daar een artikel over voor Wervel.

Verder vertelt De Nooy dat planten die éénzijdig met kunstmest bemest worden, een disbalans hebben van mineralen. De plant probeert die te herstellen door overtollige mineralen uit te scheiden door de verdamping van ammoniak of alcohol. Plantenetende insecten, die zich richten op ongezonde planten, worden daardoor aangetrokken. Die planten gaan bovendien infrarood licht anders weerkaatsen, waardoor ze nog beter herkenbaar worden voor die insecten. En de gangbare boer komt dan af met z’n gifspuit. In plaats van de oorzaak van het probleem aan te pakken… namelijk de humus herstellen en stoppen met kunstmest en overmatig veel stikstof geven.

Door de bijzondere lay-out is het zowel een boekje voor beginners als voor mensen die al iets meer vertrouwd zijn met de mogelijkheden van agro-ecologie. Telkens wanneer de auteur wat dieper op de inhoud ingaat, steekt de tekst een laagje dieper de bladzijde in. Je kan dus zelf kiezen hoe grondig je het wilt lezen. Klinkt leuk, maar speelt volgens mij wat teveel in op de “snelsnel” hype – en zoveel mogelijk (boeken) consumeren – van vandaag. En zo zwaar zijn die “diepere” lagen nu ook weer niet. Dus, als je het boekje leest, lees het dan toch maar volledig 😉 !

Advertenties

3 thoughts on “Heel de wereld

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s