Drie zussen

Iets wat mij altijd opnieuw fascineert, is, wat de mogelijkheden zijn van een netwerk van mensen met gelijkaardige interesses. Zeker wanneer het dan ook nog ’s gaat om mensen die graag bereid zijn om hun kennis te delen of om op een andere manier te helpen. Iets waar de permacultuurbeweging toch wel sterk in is. Telkens zoiets gebeurt, tovert dat toch een glimlach op mijn gezicht!

Zo kreeg ik een vraag van een bezorgde imker die zich aan het buigen was over de kwestie hoe je de Belgische maïsteelt bij-vriendelijker kan maken.

Zijn idee was om samen met de maïs ook een bloemenmengsel in te zaaien om het onkruid te onderdrukken, waardoor geen herbiciden meer nodig zouden zijn. Eens de maïs groter is, zou die dan de bloemen kunnen overgroeien.

Een ander idee dat hij opperde, was om tijdens de mechanische onkruidbestrijding ook klaver in te zaaien. Zo krijg je opslag van stikstof en ga je erosie tegen, was zijn redenering.

Of ik soms al projecten gezien had waarbij zo’n experimenten worden uitgevoerd?

20090501sistersHet tweede idee deed mij meteen denken aan het Mexicaanse concept “three sisters” waar wel vaker over wordt gepraat in permacultuur- of agro-ecologie-context. Daarbij creëer je een gilde van mäis met een klimboon (klimt op de maïsstengel en fixeert stikstof) en met pompoenen als bodembedekkers. Ik meende mij te herinneren dat ik al mensen had ontmoet die dit hadden uitgeprobeerd, maar dat het niet zo succesvol was. Ons klimaat is niet geschikt voor de drie gezusters. De maïs heeft onvoldoende voorsprong op de boon, waardoor die boon niet kan klimmen.

Enkele mails en een hele reeks antwoorden op mijn post op de facebookgroep “praktische permacultuur” (overigens een absolute aanrader voor alle Nederlandstalige permies!) later, ben ik niet alleen een beetje slimmer geworden, maar heb ik eveneens mensen gevonden die één en ander wel ’s willen uitproberen.

Ik neem het risico dat dit wel een zeer technisch stukje kan worden en geef even mijn persoonlijke en zeer bescheiden conclusies weer:

  • De drie gezusters zaaien in onze streken is geen goed idee. Tenzij je een boon zou vinden die je pas laat kan zaaien, maar die dan wel snel genoeg groeit om nog op tijd een opbrengst te leveren.
  • Indien het wel lukt met de bonen, moet je ook niet denken dat je veel extra stikstof in de bodem zal krijgen, want heel wat daarvan gaat naar de peul, en die eet je op. Weg stikstof! Tenzij je ze maait en mulcht vooraleer ze in bloei komen en dus geen peulen vormen. Je kan wel stellen dat die boon een leuk extraatje is: hij maakt z’n eigen stikstofmeststof aan en hij neemt nauwelijks ruimte in omdat hij klimt.
  • Twee gezusters zouden wel lukken: de maïs en de pompoen. Natuurlijk vergt die pompoen ook bemesting, en zou je kunnen zeggen dat hij gaat concurreren met de maïs. Maar in z’n totaliteit zal de opbrengst hoogstwaarschijnlijk groter zijn. Je zou kunnen stellen dat ze elk slechts 75% zullen opleveren in vergelijking met een monocultuur van hetzij maïs, hetzij pompoen. Maar, even kort door de bocht genomen, 75% + 75% is 150%!

Bij al die mooie dingen stuit je helaas altijd op hetzelfde: combinatieteelt valt moeilijk te combineren 🙂 met machines. In onze economie heet dat dan, dat de arbeidsefficiëntie niet goed zit. Heel de boetiek is daarom economisch onrendabel. Toch volgens de normen van de klassieke, gangbare economie. Qua productie vind ik dit toch wel mooi. En daar gaat het toch om als je mensen wilt voeden?

Komen we terug bij het idee van de imker om klaver in te zaaien. Maïs is echter wel een lastige plant die hier eigenlijk niet thuis hoort. Niet alleen groeit hij veel te traag waardoor onze bonen er niet op kunnen klimmen en waardoor alle onkruid sneller is dan hijzelf, maar bovendien maakt hij slechts een oppervlakkig wortelgestel, waardoor hij problemen zou kunnen hebben met de kranige wortels van witte of rode klaver.

Het antwoord voor onze imker lijkt te komen van het Louis Bolk Instituut in Nederland, dat aanraadt om maïs te zaaien met een grasklavermengsel, ofwel met rogge, dat eveneens een groenbemester is. Dit onderzoek ging uit van biologische landbouw met inzet van grote machines.Tot zover een oplossing voor het herbicidenprobleem bij gangbare maïs?

(Met dank aan de vele mensen die op mijn vraag gereageerd hebben!)

Advertenties

4 thoughts on “Drie zussen

  1. Dag Esmeralda,

    Bij deze wil ik je bedanken – een dikke dankjewel!!! – voor je enthousiaste medewerking om mijn vraag te helpen oplossen. Ik schreef je al (nvdr: via e-mail) dat ik geen facebooker ben (en dit alsnog niet van plan ben dat te worden), maar ook de vele mensen die via de permacultuur pagina reageerden wil ik van harte bedanken voor hun ideeën (kun je die overbrengen??!!). Ik wil hen ook veel experimenteer-genot toewensen.

    Op basis van alle ideeën dit ik ontving, ga ik ook een proefje uitwerken en dit voorjaar opstarten … crossed fingers 😉

    Je hoort het wel wat het geworden is.

    Beste groetjes,

    Hans

    • Hallo Esmeralda,

      Die combinatie teelten voor zomer gewassen interesseert me wel. In Frankrijk deed ik in de lente één of twee oogsten van een graan en een erwt (als groenvoer voor de konijnen). Er waren daar verbazingwekkend veel soorten mogelijk, waarvan we hier weinig horen (o.a. wikken). Die zaaide ik in de herfst. Voor de zomer zorgde ik voor een veld topinamboer (aardpeer), die in mei al redelijk hoog stond en daar zaaide ik Spaanse bonen in die ik onder harkte en dan gelijk nog wat onkruid bestrijding deed. Dat gaf in de zomer nog een flinke hoeveelheid goed groenvoer voor de konijnen. Overigens twijfel ik wat aan de stikstof binding van eenjarige leguminosen. Die komt pas op gang na een paar jaar als je wil dat hij wat oplevert voor het gewas erna (klavers en alfalfa).
      Aardpeer groeit hier ook dacht ik bloeit alleen niet. Of het 75%-75% wordt weet ik niet lijkt me wat veel.
      groetjes
      Hein

      • Aardpeer zie je hier regelmatig bij bioboeren en in permacultuurtuinen; ik heb er ook al zien bloeien bij ons. Wel moeilijk om er weer vanaf te geraken ;-).

  2. Hallo Esmeralda,

    Ja het is inderdaad moeilijk om er weer vanaf te geraken maar het zelfde veld heb ik jaren bewerkt en telkens met klimbomen bij gezaaid, Ging goed maar groen voor is natuurlijk geen peren en boontjes zelf die haalde ik er toch ook wel af en er bleven er altijd genoeg over om volgend jaar weer verder te gaan. Als ik er van af wilde zaaide ik er weer een graan en een erwt in en door het vele maaien daarvan ging die topinamboer er aan. Maar die topinamboer had een groeiritme die paste bij die Spaanse boon. Hoewel hij hem soms volledig overwoekerde.
    groetjes
    Hein

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s