Ketelbroek

Zonovergoten was het, in het Nederlandse Groesbeek (bij Nijmegen), op die plek die je kan herkennen aan het ooievaarsnest: Foodforest Ketelbroek. Toen Heili, mijn couchsurf-host, begreep waarom ik naar Nijmegen kwam, gaf ze prompt te kennen dat ze mee wou gaan. “Heerlijke plek”, had ze me toevertrouwd.

20130715_ketelbroek_0013

Wouter bruist van enthousiasme en passie voor de natuur. Net zoals ikzelf heeft hij een verleden bij de milieubeweging: hij heeft een aantal jaar gewerkt bij Milieudefensie, als campaigner “landbouw en milieu”. Zowel hij als ik hebben nog nauw samengewerkt met de Europese netwerkorganisatie, PAN Europe. Kleine wereld…

Eind jaren ’80 heeft Wouter in Kenia gezien wat voor foute dingen wij westerlingen daar hebben opgedrongen. “Kleine boeren deden er aan intercropping”, vertelt hij, “maar stilaan deden hybride zaden hun intrede. Het nieuwe (en dure!) zaadgoed bleek niet te sporen met intercropping, en uiteindelijk was het zelfs niet meer mogelijk om aan intercropping te doen.” De stap naar de destructieve monoculturen was gezet. Die ervaring inspireerde Wouter om, vele jaren later, met Foodforest Ketelbroek van start te gaan. Hij doet dit samen met Xavier (die ik de dag nadien in Houten zou ontmoeten).

Vier jaar geleden is de grond (voorheen een maïsveld) aangekocht. Foodforest Ketelbroek is een oase van 2,4 ha temidden van monoculturen van maïs en graan.

20130715_ketelbroek_0014

Eén derde van het gebied is zone vijf gebied: het natuurgebied, daar mag de natuur zijn vrije gang gaan. Het is het stuk rond een sloot. Recent heeft het Waterschap de sloot uitgegraven en verbreed, van de aangrenzende (overbemeste) grond is de bovenlaag eraf gehaald. Bedoeling was ondermeer om de sloot meer ruimte te geven, wat nodig bleek bij hevige regenval.

In een ander derde van het gebied is er een boomgaard. Een deel van de bomen groeit op de voedingsrijke afgegraven grond. Op dit gedeelte bevindt zich ook een schooltuin voor de kinderen uit het dorp Horst.

Op het resterende deel zijn de aanplantingen gedaan voor een heus voedselbos. Dit is min of meer in een cirkelvorm gebeurd, waarbij de grootste bomen aan de buitenkant staan. Zo ontstaat een warmer microklimaat in het midden, waar je dan rekening mee kan houden bij de soortkeuze.

Er zijn zowel laagstammige als halfstammige fruitbomen. “De laagstammige zullen sneller fruit geven,” vertelt Wouter, “maar ze zullen ook sneller uitgeput zijn.” Tegen die tijd zijn de halfstammige fruitbomen klaar om vrucht te dragen. Een voedselbos aanleggen is denken op lange termijn.

Een techniek die hier wordt toegepast is alley cropping. Populieren bijvoorbeeld worden samen aangeplant met allerlei notelaars. De populieren zorgen voor een gunstig microklimaat en bodemverbetering, wat de notelaars ten goede komt. Er zijn ook elzen (pioniers) aangeplant: zij zorgen voor stikstoffixatie.

Hier zie je soms mierikswortel naast de pas aangeplante fruitboompjes. Mierikswortels hebben enorme penwortels die zeer diep wortelen en op die manier een mineralenpomp vormen voor de fruitbomen.

20130715_ketelbroek_0004

Veel distels ook! “Die verdwijnen wel als gevolg van de successie: wanneer de bomen groter worden, zal er minder zonlicht vallen op de grond. En dan is het niet meer interessant voor de distels”. Net als Taco van Samenland ziet Wouter de voordelen van deze planten. In een gedeelte van het gebied heeft hij de distels verwijderd, en zo kon hij vergelijken wat het effect was op de fruitbomen. “De distels zorgen voor een iets vochtiger microklimaat,” stelt hij vast, “waardoor bomen die gevoelig zijn voor wind en te hoge temperaturen, het in hun aanwezigheid beter doen.”

20130715_ketelbroek_0019

Op deze foto zie je een experiment van natuurlijke “root grafting”: drie linden zijn vrij dicht bij elkaar aangeplant, waardoor hun wortels zich onderling vermengen. De ene staat meer in de wind en zal sneller droog staan, terwijl de andere meer in de schaduw staat, maar daardoor ook een wat lagere productie heeft. Bedoeling is dat ze elkaar in balans brengen.

Wouter neemt ons op sleeptouw doorheen het voedselbos. Het valt me op dat er heel wat soorten staan die ik nog nooit eerder heb gezien. Daarover meer in een volgend stukje…

ps: Er zijn regelmatig groepsrondleidingen op Foodforest Ketelbroek en binnenkort organiseren Wouter en Xavier een masterclass Voedselbossen. Alle info daaromtrent vind je op hun gloednieuwe website.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s